T LEFT

Leita

T RIGHT

GRINDAMĮLIŠ

(VURDERINGSSTONGIN)

 

Jóannes Dalsgaard, hevur ķ Varšanum bind 32 frį 1957 eina įhugaverda grein um grindamįliš, sum veršur mett at vera serfųroyskt. Jóannes Dalsgaard hevur savnaš upplżsingar um grindamįliš frį sżslumonnunum ķ Sušuroy, Sandoy, Streymoy og Eysturoy og frį Mikkjal į Ryggi ķ Mišvįgi. Jóannes sigur soleišis frį:

Fyrr var grind bert mett eftir ętling, og skinnatališ varš sett į hvalin, men einki nummar, og menn fingu at vita, hvussu stórt skinnatal teir skuldu hava. Hvussu skinnatališ kom at svara til hvalirnar, mįttu menn sjįlvir um. Hetta voldi sjįlvandi ofta klandur og flųkju, at hvųr kundi taka, sum sterkastur var, bert hann fekk skinnatališ at passa.

Fyri at fįa betri skil į bżtiš og javnari meting, var taš at Vįgapresturin Niels Johnsen Struer (prestur og próstur 1822-1838), kallašur ”Strśar prestur”, fann upp į at gera mįl at meta eftir, og at seta nummar į hvalin, so at grindasešilin vķsti, hvat skinnatal hvųr įtti, og hvųrjar hvalir, teir skuldu skera upp, fyri at hvųr fekk sķtt.

Mįliš, iš er śr eyganum į hvalinum og aftur at gotinum, er sjįlvandi bert vegleišandi, tķ lķka langir hvalir kunnu vera ójavnir til fiti.

Ętlandi er mįliš gjųrt ķ samrįš viš skilamenn. J. Winther, sżslumašur, sigur seg hava hoyrt, at taš var ein bóndi į Ryggi ķ Mišvįgi, iš uppfann grindamįliš, men tekur uppaftur, at hann veit ikki, um taš er įlķtandi. Hetta kann kanska koma av, at presturin og bóndin hava veriš ķ felag um at gera mįliš.

J. Winther segši framleišis: ”Eg haldi meg minnast hval mettan 26 skinn. Annars havi eg sęš nżšing (30 skinn), taš var ķ Vestmanna fyri langari tķš sķšani, kallsmašurin Magnus į Vįlinum segši hvalin hava mįl til minst 30 skinn. Eg var ungur og gįloysin og spurdi tķ ikki eftir mįlinum. Hvalurin kom ikki til skiftis, tķ hann flotnaši upp aftan į, at skiftiš var lišugt.”

Gamal grindamašur ķ Hoyvķk vildi vera viš, at hann hevši sętt hval į Mišvįgssandi viš trimum krossum į bųkslinum.

Kristian ķ Damminum, ęttašur śr Dali, og bśši ķ Skopun, segši, at ķ einari grind, iš doyši ķ Skįlavķk, var ein nżšingur (gyllin og 9 skinn). Hvalurin sló stokkarnar oman av Dalsgaršsbįtinum, iš ęt ”Rósinskransurin”. Kristian tó so til:”Hann sló kransin oman av ”Kransabukkuni”. Hetta man hava veriš eyknevni į bįtinum.

Į talvuni eru tųlini į grindamįlunum ķ fżra sżslum: Sušuroy, Sandoy, Streymoy og Eysturoy. Sušuroyarmįliš stendur fyrst, og į tķ standa tųlini ķ fótum og tummum fyri ųll skinnini. Viš hini grindamįlini eru bert sett tey tųlini, har mįliš bregšur frį Sušuroyarmįlinum, og ein strika ķ stašin fyri tal merkir, at tališ her er taš sama sum į Sušuroyarmįlinum. – Grindamįlini ķ Sušuroy, Sandoy og Eysturoy ganga upp ķ 20 skinn, men taš ķ Vestmanna gongur upp ķ 24 skinn, t.e. gyllin og 4 skinn.

Mįlini ķ Sušuroy og Streymoy eru eins, uttan taš, at Streymoyarmįliš, sum longu nevnt, hevur fżra skinn oman fyri gyllin. – Mįliš ķ Eysturoy bregšur bert ķ tveimum stųšum, viš 3. og 8. skinn, frį Sušuroyarmįlinum. – Flest frįbrigdi hevur Sandoyarmįliš, men einki stųrri enn ein tumma.

Śr Vįgum og Noršuroyum fekk eg einki at vita um mįlini.

 

TALVA,

iš sżnir grindamįlini ķ Sušuroy, Sandoy, Streymoy og Eysturoy borin saman sķnįmillum, og gingiš śt frį Sušuroyarmįlinum.

 

SUŠUROY

SANDOY

VESTMANNA

EYSTUROY

Skinn

Fųtur

Tummar

Fųtur

Tummar

Fųtur

Tummar

Fųtur

Tummar

1

2

6

2

6  8/4

-

-

-

-

2

4

0

3

11 ½

-

-

-

-

3

4

11

4

10 ½

-

-

4

11 ¼

4

5

6

5

6 ½

-

-

-

-

5

6

0

6

0 ½

-

-

-

-

6

6

5 ½

6

5 1/4

-

-

-

-

7

6

10 5/8

6

10 8/4

-

-

-

-

8

7

3 ½

7

3 1/4

-

-

-

-

9

7

8

7

8 ½

-

-

-

-

10

8

0

-

-

-

-

-

-

11

8

3 ¾

-

-

-

-

-

-

12

8

7 ¼

-

-

-

-

-

-

13

8

10 3/8

8

10 ¾

-

-

8

10

14

9

1 8/4

-

-

-

-

-

-

15

9

4 1/8

9

3 ¼

-

-

-

-

16

9

6 ¼

9

5 ¼

-

-

-

-

17

9

8 ¼

9

7 ¼

-

-

-

-

18

9

9 ¾

9

8 ¾

-

-

-

-

19

9

11

9

10 ½

-

-

-

-

20

10

0

-

-

-

-

-

-

21

 

 

 

 

10

2

 

 

22

 

 

 

 

10

4

 

 

23

 

 

 

 

10

6

 

 

24

 

 

 

 

10

7 ¾

 

 

 

 



Sniðgivið og forritað hevur KREA
KREA
Mjólkavirkið Búnaðarmanna